1. Wat zijn metabolieten van pesticiden?
Metabolieten zijn chemische moleculen die ontstaan bij de afbraak van pesticiden die worden gebruikt in de landbouw of door particulieren.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen 'relevante' en 'niet-relevante' metabolieten, naargelang hun eigenschappen. Een 'relevante' metaboliet is een molecule die vanwege haar toxische activiteit of eigenschappen op dezelfde manier wordt beschouwd als een conventioneel pesticide. Een 'niet-relevante' metaboliet is een metaboliet waarvan de activiteit zodanig is gewijzigd dat deze niet toxisch is. Niet-relevante metabolieten behouden niet dezelfde activiteit als hun moederstof en vormen geen gezondheidsrisico voor consumenten.
2. Welke producten bevatten metabolieten van pesticiden?
Metabolieten bestaan niet in natuurlijke toestand, net als de pesticiden waarvan ze zijn afgeleid. Pesticiden zijn afkomstig uit de petrochemische industrie en worden zowel in de landbouw als door particulieren gebruikt.
3. Zijn metabolieten gevaarlijk voor de gezondheid?
Bepaalde metabolieten kunnen als giftig worden bestempeld. Ze worden dan behandeld als 'relevante metabolieten' en bijgevolg aan normen onderworpen.
Over niet-relevante metabolieten zijn er zeer weinig toxiciteitsgegevens. Ze worden preventief gemonitord.
4. Waarom worden er metabolieten in het milieu aangetroffen?
Zodra pesticiden in het milieu terechtkomen, breken ze af. Een deel ervan wordt in metabolieten omgezet. De meeste van die stoffen zijn mobiel en persistent en kunnen dan ook worden aangetroffen in verschillende watermatrices, zoals oppervlaktewater of grondwater.
Kijk voor meer informatie op http://etat.environnement.wallonie.be/contents/indicatorsheets/EAU 14.html.
Het besluit van de Waalse regering van 1 juni 2023 legt de volgende normen vast:
Pesticiden, relevante metabolieten
| 0,10 | µg/l | Met pesticiden bedoelt men:
Een metaboliet van een pesticide wordt relevant geacht voor water dat bestemd is voor menselijke consumptie als er reden is om aan te nemen dat de intrinsieke eigenschappen vergelijkbaar zijn met die van de moederstof wat betreft de doelactiviteit van het pesticide of dat er een gezondheidsrisico is voor de consument.
|
Aldrin, dieldrin, heptachloor, heptachloorepoxide
| 0,030 | µg/l |
|
Niet-relevante metabolieten
| 4,5 | µg/l | Een indicatieve waarde van 4,5 μg/l is gedefinieerd voor het beheer van de aanwezigheid van niet-relevante metabolieten van pesticiden in drinkwater. De minister kan een lagere limiet vaststellen voor niet-relevante metabolieten die tekenen van toxiciteit vertonen.
|
6. Zitten er niet-relevante metabolieten in leidingwater?
De volledige controles die gepland staan voor 2024, zullen een antwoord geven op de vraag naar de aanwezigheid van niet-relevante metabolieten in leidingwater. De resultaten zullen geleidelijk aan beschikbaar worden gesteld aan de klanten van de SWDE via de waterkwaliteitsfiche op de website en via de jaarlijkse afrekening. Dat zal de informatie aanvullen die al beschikbaar is over het totaal aan pesticiden.
7. Hoe worden metabolieten van pesticiden in leidingwater gedetecteerd?
Metabolieten worden geanalyseerd met behulp van krachtige laboratoriumapparatuur. De gebruikte technologie is hogedrukvloeistofchromatografie (HPLC) in combinatie met massaspectrometrie (MS-MS). Met die techniek kunnen metabolieten worden gescheiden, geïdentificeerd en gekwantificeerd.
8. Welke oplossingen zijn er in het geval van aanwezigheid van metabolieten?
De oplossingen moeten per geval worden geanalyseerd. Enerzijds kan er gemengd worden met een andere waterbron om het gehalte aan (metabolieten van) pesticiden in leidingwater te verminderen. Er zijn ook oplossingen voor waterzuivering, zoals filtratie met actieve koolfilters.
Actieve kool heeft een hoog adsorberend vermogen, wat betekent dat het bepaalde moleculen (waaronder metabolieten van pesticiden) die ermee in contact komen, vasthoudt op zijn oppervlak.
De doeltreffendheid van de zuivering met actieve kool wordt na verloop van tijd gecontroleerd en geëvalueerd. De actieve kool wordt geregenereerd zodra de adsorptiecapaciteit begint af te nemen.
9. Welke informatie wordt verstrekt als de norm voor metabolieten van pesticiden wordt overschreden?
Als de norm voor (metabolieten van) pesticiden wordt overschreden, wordt dat op dezelfde manier behandeld als elke andere gebeurtenis die de kwaliteit van het drinkwater beïnvloedt.
Het Waals Gewest geeft geen gezondheidsadviezen.
10. Wat zijn de regels voor andere voedingsmiddelen?
Klik voor meer informatie over de Europese en federale wetgeving betreffende de controle van residuen van pesticiden in voedingsmiddelen op de volgende link naar de website van het FAVV.